Την Ξάνθη δεν την ήξερα καλά μέχρι και πριν λίγο καιρό. Παρότι η γυναίκα μου σπούδασε εκεί και πέρασε στην θρακική πόλη ούτε λίγο ούτε πολύ 8 χρόνια, εγώ τη γνώρισα αργότερα, οπότε η Ξάνθη για μένα αποτελούσε έναν άλυτο γρίφο. Φέτος που η γυναίκα μου υπηρετεί στην Ξάνθη έφτασε η ώρα να γνωρίσω κι εγώ καλύτερα την πανέμορφη αυτή πόλη. Και είναι πραγματικά πανέμορφη. Δεν αποτελεί σχήμα λόγου απλά είναι μια πραγματικότητα. Η Ξάνθη τα έχει όλα και πραγματικά συμφέρει. Υπέροχα μέρη, ζωντανή πόλη, πολυπολιτισμικό ή μάλλον διπολιτισμικό κοινωνικό περιβάλλον, φοιτητόκοσμος, εκπληκτικό φαγητό και σε πραγματικά προσιτές τιμές ακόμη και πριν την κρίση.
Σημείο αναφοράς της Ξάνθης αποτελεί αναμφισβήτητα η παλιά της πόλη. Ένα κόσμημα που μπορεί να αποτελέσει ταξιδιωτικό προορισμό παγκοσμίου βεληνεκούς. Η λύση για να τη γνωρίσετε είναι να την περπατήσετε. Σε μια μέρα με καλές καιρικές συνθήκες έναν 5ωρος περίπατος είναι ικανός να σας συστήσει καλά την παλιά πόλη (χωρίς φαγητό, καφέ και ποτό). Ας δούμε μαζί τι μπορείτε να δείτε ή μάλλον να θαυμάσετε στην παλιά πόλη της Ξάνθης.
Να τονίσουμε ότι οι φωτογραφίες είναι όλες δικές μας ενώ τα πληροφοριακά κείμενα αυτής της ενότητας βασίζονται στις πινακίδες που διαβάσαμε έξω από κάθε αξιοθέατο, σε μια εκπληκτική έκδοση του Δήμου Ξάνθης για την παλιά πόλη, στο τεύχος 5 της έκδοσης «Εξερευνήστε την Ελλάδα» της εφημερίδας Έθνος και στο τεύχος 17 της έκδοσης «Ανακαλύψτε την Ελλάδα» της εφημερίδας Τα Νέα.
ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ
ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΓΙΟΥ ΒΛΑΣΙΟΥ
Η εκκλησία του Αγίου Βλασίου κτίστηκε το 1825 σε ρυθμό τρίκλητης βασιλικής. Μια είσοδος διαμορφωμένη από γρανίτη είναι η μόνη πληροφορία που δέχεται το μάτι του περαστικού από την οδό Αγίου Βλασίου για την ύπαρξη της εκκλησίας. Από την πλευρά της Οδού Βενιζέλου η στάθμη του δαπέδου βρίσκεται ψηλότερα από τον δρόμο. Το πιθανότερο είναι ότι εκεί πρέπει να υπήρχαν σπίτια, τα οποία έκρυβαν τελείως την εκκλησία και από αυτήν την πλευρά. Αυτά τα σπίτια ή θα εγκαταλείφθηκαν ή θα κατεδαφίστηκαν ακριβώς για να φανεί ο ναός, σύμφωνα με τις νέες αντιλήψεις που επικράτησαν μετά το 1830. Ο ναός φαίνεται να έχει χτισθεί πάνω σε θεμέλια άλλου ναού. Ο Αγιος Βλάσης είναι παρεκκλήσι της ενορίας του Αγίου Γεωργίου και λειτουργεί κάθε Σάββατο και σε γιορτές αγίων όπως του Αγίου Σπυρίδωνα και του Αγίου Χαραλάμπους των οποίων μεγάλες εικόνες βρίσκονται στα προσκυνητάρια μπαίνοντας στο ναό.
ΑΡΧΟΝΤΙΚΑ ΜΙΧΑΛΟΓΛΟΥ
Συγκρότημα τεσσάρων κατοικιών της δεκαετίας του 1890, κτισμένων από το Βορειοηπειρώτη Καπνέμπορο Ιωάννη Μιχάλογλου για τα παιδιά του. Το ύφος είναι εκλεκτικιστικό, μάλλον από αγγλικό πρότυπο που ακολούθησε ξένος αρχιτέκτονας. Δύο από τα κτίσματα διαθέτουν στο εσωτερικό ζωγραφικό διάκοσμο των αδελφών Μαλτζή και άλλων καλλιτεχνών. Διαθέτουν ενδιαφέρουσες σιδεριές, είναι σχεδόν πανομοιότυπες.
ΚΟΝΑΚΙ ΜΟΥΖΑΦΕΡ ΜΠΕΗ
Είναι από τα αξιολογότερα δείγματα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα στο χώρο της Θράκης, με θρακιώτικα και οθωμανικά στοιχεία. Κτίστηκε τη δεκαετία του 1860 και διαθέτει τρεις επάλληλους ορόφους και πτέρυγες σε σχήμα Π. Αποτελεί τμήμα συγκροτήματος κατοικιών κατά τα μουσουλμανικά πρότυπα. Διαθέτει εσωτερική ζωγραφική διακόσμηση. Ανήκει σήμερα στο Δήμο Ξάνθης και μετά την αναπαλαίωση του θα στεγάσει το Μουσείο Παιδικού Παιχνιδιού και το Ιστορικό Αρχείο Ξάνθης.
ΚΤΙΡΙΟ ΜΕΜΕΤ ΠΑΣΑ
Συμμετρικό κτίριο, κτισμένο την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα, σε λόγιο ύφος και σε μίμηση των κτηρίων με διαμερίσματα της κεντρικής Ευρώπης. Διαθέτει δύο εξώστες και πλήρη φούρνο στο ισόγειο με ενδιαφέρουσες πλίνθινες κατασκευές. Οι σιδεριές έχουν κατασκευαστεί με σχέδιο τοπικού τεχνίτη και σπάνια απαντώνται εκτός Ξάνθης.
ΣΠΙΤΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΦΕΞ
Κτίσμα του 1890 σε ρυθμό εκλεκτικιστικό με νεοκλασικά κοσμήματα. Διαθέτει κεραμικούς ψευδοκίονες. Το μεγάλο διώροφο κτίριο της Ελληνικής Κοινότητας Ξάνθης, είναι δωρεά του ευεργέτη της πόλης Μιχαήλ Ματσίνη. Μετά την απελευθέρωση της Ξάνθης στις 4/10/1919, το κτίριο περιέρχεται στα Ελληνικά Εκπαιδευτήρια, στη συνέχεια στον Οργανισμό Σχολικών Κτιρίων και τέλος στον Δήμο Ξάνθης. Έως το 1937 στεγαζόταν εκεί η Εμπορική Λέσχη. Στη συνέχεια και μέχρι το 1955 η Στρατιωτική Λέσχη. Μετά το 1955 στον όροφο στεγάζεται η Δημοτική Βιβλιοθήκη ενώ το ισόγειο χρησιμοποιεί η Φιλοπρόοδη Ένωση Ξάνθης ως χώρο διαλέξεων και συναυλιών.
ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΞΑΝΘΗΣ
Βρίσκεται στη διασταύρωση των οδών Δημάρχου Φίλιππου Αμοιρίδη και Μαυρομιχάλη, σε κομβικό σημείο της παλιάς πόλης. Κτίστηκε περί το 1830 από εβραίο καπνέμπορο Μωυσή, ενώ αργότερα πουλήθηκε στον I. Ορφανίδη. Το 1926 αγοράστηκε από το Δήμο Ξάνθης και έκτοτε χρησιμοποιείται για τη στέγαση των υπηρεσιών του. Μορφολογικά το κτίριο αποτελείται από δύο όγκους. Ο ένας έχει τρία επίπεδα πάνω από το έδαφος ενώ ο δεύτερος δύο και ένα υπόγειο χώρο. Σε εκλεκτικιστικό ύφος με στοιχεία ακαδημαϊκά και ρωμανικά και με ευρεία χρήση της τοπικής ροδίζουσας πέτρας από τα λατομεία της Μάνδρας των Αβδήρων. Διαθέτει άφθονο διάκοσμο στο εσωτερικό του και είναι απόλυτα συμμετρικό εσωτερικά και εξωτερικά. Η εσωτερική διάταξη οργανώνεται στον όροφο γύρω από μεγάλη σάλα.
ΠΛΑΤΕΙΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ- ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ
Η στάση είναι απαραίτητη για να απολαύσουμε σε ανοιχτό ορίζοντα, τη γύρω δομημένη περιοχή. Δεσπόζει ο Μητροπολιτικός Ναός του Τιμίου Προδρόμου, με το Μητροπολιτικό Μέγαρο αριστερά. Απέναντι το 1 ο Δημοτικό Σχολείο, δωρεά του ευεργέτη Μιχαήλ Ματσίνη. Στη γύρω περιοχή λειτουργούσαν και άλλα διδακτήρια και νηπιαγωγεία, τα οποία ανήγειραν και συντηρούσαν Ξανθιώτες ευεργέτες όπως: Παναγιώτης Στάλιος, Θεόδωρος Ζαλάχας, Αθανάσιος Κουγιουμτζόγλου. Σε ακτίνα 100 μέτρων περίπου γύρω από την πλατεία, λειτουργούσαν τα 4 Προξενεία (Ιταλικό, Αυστρουγγαρίας, Γαλλικό και Ελληνικό λόγω της Οθωμανικής κυριαρχίας). Στη φωτογραφία βλέπετε το μητροπολιτκό ναό, μια τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική της ύστερης Οθωμανοκρατίας, με γυναικωνίτη και νεότερο νάρθηκα στη θέση του παλιού και ξύλινου. Κτίστηκε από το Μητροπολίτη Ευγένιο του 1839. Στο ίδιο σημείο υπήρχε πιθανώς ναός από τη βυζαντινή εποχή. Κατασκευάστηκε από Ηπειρώτες μαστόρους και διαθέτει ενδιαφέροντα λιθανάγλυφα (κουδαρίτικα σύμβαλα).
Ο Τίμιος Πρόδρομος είναι ο πολιούχος και προστάτης της Ξάνθης. Ο Ναός είναι ρυθμού τρίκλιτης βασιλικής και κτίσθηκε το 1839, στο σημείο που μαρτυρείται εκκλησία του Προδρόμου τουλάχιστον από τις αρχές του 16ου αιώνα. Βρίσκεται στην πλατεία Μητροπόλεως, την κεντρική της παλιάς πόλης. Πολύ κοντά του είναι χτισμένο το Επισκοπείο και τα Εφημέρεια, δηλαδή τα σπίτια για τους εφημέριους , νεοκλασικά κυρίως κτίρια. Δίπλα στον κυρίως Ναό σε απόσταση μερικών μέτρων, κτίστηκε με οπλισμένο σκυρόδεμα το 1924 τριώροφο καμπαναριό με πολύ αξιόλογα αρχιτεκτονικά στοιχεία. Μέσα στο Ναό, δίπλα στο δεξί αναλόγιο, υπάρχει στον τοίχο παλαιά πλάκα με αρχιερατικά διακριτικά που δηλώνουν ότι μέσα υπάρχει ο τάφος του μητροπολίτη Ξάνθης Ευγενίου. Οι εικόνες είναι ξύλινες στο σύνολο τους και οι παλαιότερες χρονολογούνται γύρω στο 1780. Είναι όλες τους σε καλή κατάσταση, κυρίως αυτές του τέμπλου. Οι παλιές εικόνες του τέμπλου είναι μεταβυζαντινής και σλαβικής τέχνης. Οι υπόλοιπες εικόνες του ναού είναι της ίδιας τεχνοτροπίας και υπάρχουν και νεότερες βυζαντινές αγιογραφίες. Η εικόνα της Αποτομής της Κεφαλής του Προδρόμου, του Χριστού, της γέννησης του Τιμίου Προδρόμου και της Παναγίας
ΠΛΑΤΕΙΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ- ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ
Η στάση είναι απαραίτητη για να απολαύσουμε σε ανοιχτό ορίζοντα, τη γύρω δομημένη περιοχή. Δεσπόζει ο Μητροπολιτικός Ναός του Τιμίου Προδρόμου, με το Μητροπολιτικό Μέγαρο αριστερά. Απέναντι το 1 ο Δημοτικό Σχολείο, δωρεά του ευεργέτη Μιχαήλ Ματσίνη. Στη γύρω περιοχή λειτουργούσαν και άλλα διδακτήρια και νηπιαγωγεία, τα οποία ανήγειραν και συντηρούσαν Ξανθιώτες ευεργέτες όπως: Παναγιώτης Στάλιος, Θεόδωρος Ζαλάχας, Αθανάσιος Κουγιουμτζόγλου. Σε ακτίνα 100 μέτρων περίπου γύρω από την πλατεία, λειτουργούσαν τα 4 Προξενεία (Ιταλικό, Αυστρουγγαρίας, Γαλλικό και Ελληνικό λόγω της Οθωμανικής κυριαρχίας). Στη φωτογραφία βλέπετε το πανέμορφο κτίριο του παιδικού σταθμού. Ένα διώροφο μεγάλο κεραμοσκεπές αρχοντικό παραδοσιακού ύφους με ίσως μεταγενέστερα νεοκλασικά στοιχεία. Έχει ανακαινισθεί επανειλημμένα. Το σπίτι είναι κτισμένο σε οικόπεδο επιφάνειας 3200m2, και έχει δύο σαλόνια και 12 δωμάτια. Για πολλά χρόνια το κτίριο στέγαζε το Α' Αστυνομικό Τμήμα Ξάνθης. Σήμερα στεγάζει τον Ε' παιδικό σταθμό.
1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
Κτίσθηκε το 1863 από τον καπνέμπορο Μ. Ματσίνη. Το 1874 ο Ματσίνης στη διαθήκη του άφησε κληροδοτήματα για τη συντήρηση της σχολής. Για την προσφορά του αυτή οι Ξανθιώτες τον τίμησαν ως Εθνικό Ευεργέτη. Τα διδακτήρια αυτά κατά καιρούς λειτούργησαν με διάφορες ονομασίες όπως Αστική Σχολή, Παρθεναγωγείο, Εκπαιδευτήρια Ξάνθης.
ΚΤΙΡΙΟ ΤΗΣ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΜΑΤΣΙΝΗ
Το κτίριο κτίστηκε το 1830 από την οικογένεια Χασιρτζόγλου, οι οποίοι υπήρξαν καπνέμποροι. Την εποχή αυτή η Ξάνθη επανακατασκευάζεται σε πολύ γρήγορο ρυθμό, μετά τον ισχυρό σεισμό του 1829 που κατέστρεψε την μισή πόλη, πράγμα που δείχνει ότι η Ξάνθη βρίσκεται σε περίοδο της μεγαλύτερης οικονομικής της ευημερίας. Μετά το 1900 το κτίριο χρησιμοποιήθηκε σαν Αυστριακό Προξενείο και κατοικία, του Μένανδρου Χασιρτζόγλου που διετέλεσε πρόξενος. Την εποχή αυτή το κτίριο υπήρξε και το κρησφύγετο Ελλήνων οι οποίοι είχαν προβλήματα με τους Τούρκους και τους οποίους φυγάδευε ο Χασιρτζόγλου στο εξωτερικό. Το κτίριο είχε εγκαταλειφθεί τα τελευταία χρόνια, για τον λόγο αυτό είχε υποστεί αρκετές ζημιές. Το 1984 το αγόρασε ο Θ. Ασημίδης ο οποίος το αναστήλωσε για να το χρησιμοποιήσει ως κατοικία του και το 1993 πουλήθηκε στο Δήμο Ξάνθης.
Η οικοδομή είναι διώροφη κατασκευασμένη από λιθοδομή και μπαγδατί. Συγκεκριμένα η πρόσοψη του ορόφου είναι από μπαγδατί. Μετά το 1940 προστέθηκαν κτίσματα τα οποία χρησιμοποιούσαν για βοηθητικούς χώρους, στην Ανατολική και Δυτική πλευρά του σπιτιού. Η όψη του χαρακτηρίζεται από δυο σειρές ορθογωνικά ανοίγματα τοποθετημένα συμμετρικά σε οριζόντιους άξονες. Τα παράθυρα του ισογείου πλαισιώνονται με γραμμικό πλαίσιο και καλύπτονται με σιδεριές για λόγους ασφαλείας. Τα δε παράθυρα του ορόφου στέφονται με διακοσμητικά ανάγλυφα υπέρθυρα. Η κεντρική είσοδος καταλήγει σε ημικυκλικό φεγγίτη. Οι γωνιακές παραστάδες του ισογείου είναι ιδιαίτερα διακοσμημένες. Το ισόγειο από τον όροφο χωρίζει με γραμμική ταινία. Το κτίσμα είναι λιτό ως προς τα μορφολογικά του χαρακτηριστικά και αποτελεί ένα δείγμα της αρχιτεκτονικής της εποχής εκείνης που είναι και η αρχή της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της πόλης της Ξάνθης.
ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΚΑΘΙΣΤΟΥ ΥΜΝΟΥ
Τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με ξύλινο αρχικό νάρθηκα, τυπική της τελευταίας περιόδου της Οθωμανοκρατίας, όμοια με τις σύγχρονες της στην Κωνσταντινούπολη. Ανοικοδομήθηκε κατά τα έτη 1860-61, μετά τους σεισμούς του 1829, και αποτελεί χρονικά τον τελευταίο από τους πέντε ναούς της Παλιάς Πόλης. Διαθέτει ανεξάρτητο, ίσως μεταγενέστερο, κωδωνοστάσιο και πύλη με κατοικία πορτάρη
ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΛΑΔΑ
Νεοκλασική κατοικία εκλεκτικιστικής αρχιτεκτονικής, κτισμένη γύρω στο 1900 από Φιλιππουπολίτες μαστόρους. Η σχεδίαση πρέπει να είναι έργο δοκιμασμένου αρχιτέκτονα και αποτελεί τυπική ανάλογων κατασκευών στη Ξάνθη. Η διάταξη είναι συμμετρική εσωτερικά και εξωτερικά. Διαθέτει επιβλητική είσοδο και ενδιαφέροντα μεταλλικά στοιχεία.
ΚΤΙΡΙΟ ΚΑΡΑΔΗΜΟΓΛΟΥ
Πρόκειται για ένα από τα πιο αξιόλογα κτίσματα της οδού Ορφέως, με έντονα διακοσμημένες όψεις. Κτίστηκε το 1925 από τον καπνέμπορο Φωκίωνα Καραδήμογλου. Στην θέση αυτή, από τα μέσα του προηγούμενου αιώνα υπήρχε το θέατρο Απόλλων, που φιλοξένησε μεγάλες καλλιτεχνικές προσωπικότητες όπως την Σάρα Μπερνάρ, τον Βεάκη κλπ, την εποχή της μεγάλης ακμής της Ξάνθης. Το θέατρο όμως κάηκε και στην θέση του κατασκευάστηκε το κτίριο που αναφερόμαστε. Είναι διώροφο και έχει τρεις ορατές όψεις. Χαρακτηριστικά των όψεων είναι οι γωνιαίες διαμορφώσεις, από την πλευρά της παρόδου, που καταλήγουν σε πυργίσκους. Τα αψιδωτά ανοίγματα είναι τοποθετημένα σε κατακόρυφους άξονες και πλαισιώνονται με ανάγλυφες διακοσμήσεις. Στα ανοίγματα του ορόφου, αντιστοιχεί μικρός εξώστης που στηρίζεται σε διακοσμητικά φορούσια. Γύρω από την στέγη προβάλλει γείσο που το υποβαστάζουν μικρά διακοσμητικά φορούσια, στα ενδιάμεσα των οποίων υπάρχει οδοντική ταινία. Κάτω από αυτή υπάρχουν ανάγλυφα γεωμετρικά μοτίβα. Την δεκαετία του ογδόντα λειτούργησε ως χώρος τέχνης Γκέρμαν εφόσον ήταν ιδιοκτησία της Ανθής Γκέρμαν. Σήμερα στεγάζει το γραφείο Πολιτικών Υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών.
ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΚΑΡΑΜΠΕΤΣΗ
Οικία κτισμένη το 1896 από το γιατρό Κωνσταντίνο Καραμπέτση. Τα σχέδια έγιναν μάλλον από Ευρωπαίο αρχιτέκτονα, σε ύφος νεοκλασικό, με ένα κεντρικό σαχνισί έρκερ. Ενδιαφέρουσες είναι οι σιδεριές και ο κεραμικός διάκοσμος. Το κτίριο κοσμηματογράφησαν (οροφογραφία εισόδου και επιτοίχια ζωγραφική διακόσμηση) οι καλλιτέχνες αδελφοί Μαλτζή από το Αϊβαλί. Ο φεγγίτης αποτελείται από χρωματιστά τζάμια, ώστε να δημιουργείται χρωματική ιδιομορφία στην είσοδο.
ΝΑΟΣ ΠΑΜΜΕΓΙΣΤΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ
Η Εκκλησία των Παμμεγίστων Ταξιαρχών ή Καβάκι (λεύκη) είναι η πιο παλιά εκκλησία της πόλης. Θεωρείται ότι αρχικά κτίσθηκε το 1747. Η ανέγερσή της ολοκληρώθηκε το 1 834, κάηκε και ξαναχτίστηκε 100 χρόνια μετά. Το ότι κάηκε το διαβεβαιώνουν τα καμένα ξύλα που βρέθηκαν κατά την διάρκεια μιας ανακαίνισης κάτω από τα στασίδια, καθώς επίσης και σε άλλα σημεία του ιερού ναού. Δύο είναι οι ιδιαίτερες εικόνες της εκκλησίας, η μια των Αγίων Ταξιαρχών η οποία είναι κεντητή μέχρι τελευταίας λεπτομέρειας και η άλλη είναι του Αγίου Θεόδωρου, η οποία είναι αγιογραφημένη πάνω σε μάρμαρο. Μερικά από τα κειμήλια του ναού είναι τα παλιά ρώσικα ποτήρια, το ευαγγέλιο, παλιά βιβλία ρωσικής προέλευσης που εξετάστηκαν από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και είναι σήμερα μουσιακά αποκτήματα, καθώς επίσης και μπρούτζινα λάβαρα ρωσικής προέλευσης και αυτά. Το τέμπλο του ναού είναι σκαλιστό επιχρυσωμένο. Οι εικόνες είναι σε αρκετά καλή κατάσταση. Τέσσερις από αυτές χρονολογούνται από το 1741 ενώ οι υπόλοιπες είναι του 1933 και νεώτερες. Είναι τρίκλιτη, τρισυπόστατη, ξυλόστεγη βασιλική. Ο νάρθηκας και το καμπαναριό είναι μεταγενέστερες προσθήκες.
ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΛΕΟΝΤΑΡΙΔΗ
Εξαιρετικό δείγμα αστικής κατοικίας των αρχών του 20ου αιώνα, σε σχέδια ξένου αρχιτέκτονα, με εκλεκτικιστικό, νεοκλασικό ύφος. Έχει κεντρικό έρκερ σαχνισί και διέθετε εξαιρετικής ποιότητας επίπλωση, βιεννέζικης προέλευσης. Από την εκτεταμένη εξωτερική και εσωτερική ζωγραφική διακόσμηση, διατηρήθηκε μόνον αυτή του εξώστη (σε νεότερη απόδοση).
ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΚΩΤΣΙΟΥΔΗ
Κατοικία εμπόρου, κτισμένη αμέσως μετά το 1900, υψηλής ποιότητας δείγμα εκλεκτικιστικής αρχιτεκτονικής. Το ύφος είναι ακαδημαϊκό, με νεοκλασικά στοιχεία. Διαθέτει έρκερ σαχνισί, ποικιλία διακοσμητικών στοιχείων και ενδιαφέρουσες σιδεριές. Στο εσωτερικό του υπάρχουν εξαιρετικής ποιότητας οροφοτοιχογραφίες.
ΚΤΙΡΙΟ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ 1 - ΕΛΕΥΘ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ (ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΧΑΣΙΡΤΖΟΓΛΟΥ)
Πρόκειται για συγκρότημα δύο κτιρίων στο κέντρο της πόλης της Ξάνθης και στις παρυφές του οικισμού της Παλιάς Πόλης, στη συμβολή των οδών Ε. Βενιζέλου και Αγίου Γεωργίου. Κτισμένο στο τέλος του προηγούμενου αιώνα από τον Δημήτριο Χασιρτζόγλου, γόνο γνωστής οικογένειας, που ασχολούνταν με την εμπορία υφασμάτων. Λόγω της θέσης και του ύφους του πήρε κατά καιρούς διάφορες χρήσεις. Το 1925 αγοράστηκε από την Τράπεζα Αθηνών όπου στέγαζε στο ισόγειο του κτιρίου υποκατάστημά της ως το 1953 που η Τράπεζα συγχωνεύτηκε με την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος. Με την συγχώνευση το κτίσμα περιέρχεται στη νέα Τράπεζα η οποία το Φεβρουάριο του 1955 πουλά το οίκημα στο Ελληνικό Δημόσιο αντί 360.000δρχ. Παράλληλα με την στέγαση του υποκαταστήματος της Τράπεζας Αθηνών στον όροφο στεγαζόταν από 1/3/1934 μέχρι 6/4/1941 το Επαρχείο Ξάνθης και από τον Απρίλιο του 1945 η Νομαρχία Ξάνθης. Αργότερα στο ισόγειο λειτούργησαν τα Ελληνικά Ταχυδρομεία και στον όροφο η Δημοτική Βιβλιοθήκη. Σήμερα στεγάζεται το Λύκειο των Ελληνίδων.
Το κυρίως κτίριο είναι κτισμένο σε τρία επίπεδα, με συνολική επιφάνεια 452τ.μ., ενώ το δευτερεύον είναι σε δύο επίπεδα συνολικής επιφάνειας 142τ.μ.. Το κτίριο μπορεί να καταταχτεί στον νεοκλασικισμό του 19ου αιώνα με φανερές βορειοευρωπαϊκές επιδράσεις, αφού παρουσιάζει αντίστοιχα μορφολογικά στοιχεία, όπως έντονη συμμετρία, γείσα και τοξωτά παράθυρα. Αξίζει να επισημανθεί ότι το κυρίως κτίριο διαθέτει πολύ αξιόλογη αρχιτεκτονικά εξωτερική σκάλα που οδηγεί στον πρώτο όροφό του.
ΚΤΙΡΙΟ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΞΑΝΘΗΣ
Πρόκειται για δύο διώροφα κτίρια με ημιυπόγειο χώρο, καλυπτόμενης επιφάνειας 448τ.μ. το καθένα, που κτίστηκαν το 1870-80 και ανήκαν στην οικογένεια καπνεμπόρων Κουγιουμτζόγλου. Το σχέδιο είναι Ρώσου αρχιτέκτονα και σε ύφος εκλεκτικιστικό με διακοσμήσεις νεοαναγεννησιακού ύφους. Οι διακοσμήσεις βασίζονται στη χρήση κόκκινων πλίνθων. Διαθέτουν πλούσια εσωτερική εικονογράφηση από Γερμανό νεορομαντικό ζωγράφο. Είναι κτισμένο στην οδό Αντίκα αρ. 5 & 7 της παλιάς πόλης, στο άμεσο περιβάλλον της πλατείας Μητρόπολης. Το τμήμα αυτό της πόλης αποτελούσε το κέντρο του Ελληνισμού στην Τουρκοκρατούμενη Ξάνθη τον προηγούμενο αιώνα. Τα παλιά αρχοντικά που έγιναν σε ακτίνα μικρότερη των 1 50μ. από την πλατεία Μητρόπολης και τα οποία διασώζονται σχεδόν στο σύνολό τους είναι από τα πιο αξιόλογα ως προς την αρχιτεκτονική τους, αλλά και ως προς την ιστορική τους σημασία για την ειδική τους χρήση. Ένα από τα χαρακτηριστικά του πνεύματος των κτισμάτων αυτών είναι ότι αντλούν, σε μεγάλο Βαθμό, τις μορφές τους από τις αρχιτεκτονικές εκφράσεις της εποχής στη κεντρική Ευρώπη (Μπαρόκ, Νεοκλασικισμός, Εκλεκτικισμός).
ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΚΑΛΟΥΔΗ
Βρίσκεται στην οδό Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και Αντίκα απέναντι από την πινακοθήκη. Αυτό το αρχοντικό παλαιότερα άνηκε στον Α. Καλούδη και σήμερα στο Δήμο Ξάνθης. Εντύπωση προκαλεί η αψιδωτή είσοδος και ο εκπληκτικός ζωγραφικός διάκοσμος στην εξωτερική όψη. Το κτίριο παρουσιάζει έντονα κεντροευρωπαϊκά αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά.
ΤΕΜΕΝΟΣ ΑΧΡΙΑΝ
Είναι κτισμένο μετά το 1850, σε θέση όπου μάλλον υπήρχε και πριν τέμενος. Στον περίβολο υπάρχει παλαιό νεκροταφείο. Στο εσωτερικό υπάρχει ξύλινη κατασκευή γυναικωνίτη. Το κτίσμα έχει υποστεί πολλές μετατροπές. Βρίσκεται στο κέντρο παλαιάς συνοικίας, η οποία κατοικήθηκε από μουσουλμάνους μετά την οθωμανική κατάκτηση (14ος αιώνας).
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ
Διώροφο κτίριο με ημιυπόγειο χώρο, συνολικής καλυπτόμενης επιφάνειας 675τ.μ. περίπου και ιδιοκτησίας του Δήμου Ξάνθης από το 1993. Κτισμένο στα μέσα του προηγούμενου αιώνα, σε κομβικό σημείο της παλιάς πόλης, πολύ κοντά στο κέντρο της, διαθέτει εξαιρετικά δείγματα της Δυτικομακεδονικής - Ηπειρώτικης παραδοσιακής αρχιτεκτονικής με αξιόλογα ξυλόγλυπτα ταβάνια μοναδικά στην περιοχή. Η Δημοτική Πινακοθήκη Ξάνθης παρουσιάζει σε μόνιμη έκθεση έργα ζωγράφων της Ξάνθης και διοργανώνει περιοδικές εκθέσεις.
ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΝΤΙΚΑ
Η πλατεία Αντίκα στην παλιά πόλη της Ξάνθης είναι σημείο αναφοράς. Για ποτό, για καφέ, για μπύρα, για τόπο συνάντησης φοιτητών του Πολυτεχνείου, για έναρξη περιήγησης στην υπέροχη παλιά πόλη.
ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ
Ένας πανέμορφος παιδότοπος στο κέντρο της πόλης και στην αρχή της παλιάς πόλης.
Περιμένουμε τα σχόλιά σας και επιφυλασσόμαστε και για άλλες χρήσιμες πληροφορίες και όμορφες (πιστεύουμε) φωτογραφίες της παλιάς πόλης της Ξάνθης.
Η παλιά πόλη της Ξάνθης είναι πολύ όμορφη για περίπατο, αν και δεν είναι πολυδιαφημισμένη.Μπορω να πω ότι μοιάζει πολύ με την παλιά πόλη της Φιλιππούπολης στη Βουλγαρία.Αξίζει να την περπατήσετε. Στις γιορτές της παλιάς πόλης πιο συγκεκριμένα, οι σύλλογοι ψήνουν σε συγκεκριμένους χώρους της παλιάς πόλης σουβλάκια, μπιφτέκια κ.α. και παίζουν ρεμπέτικα.Επίσης, μην ξεχνάτε και τα καρναβάλια!!! Θα περάσετε τέλεια!!!
Πολύ καλή προσπάθεις παρουσίασης μιας φαβταστικής παλιάς πόλης και δεν έχει λάβει την προσοχή που θα αξίζει ακόμη και από τους Έλληνες ταξιδιώτες.
Πολύ καλή είναι και η προσπάθεια του δήμου της πόλης που έξω απο κάθε αξιοθέατο έχει πινακίδα ενημερωτική.
ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΞΑΝΘΗΣ
Όρεξη να έχεις να μετράς, να φωτογραφίζεις και να θαυμάζεις πανέμορφα παραδοσιακά σπίτια. Άλλα ανακαινισμένα, άλλα σε δύσκολη δομική κατάσταση, τα παραδοσιακά σπίτια της παλιάς πόλης της Ξάνθης είναι ένας πραγματικός θησαυρός.
Τυπικό πανδοχείο (χάνι) κτισμένο τη δεκαετία του 1 870. Ήταν εξωτερικά περίκλειστο, διαθέτει μεγάλο εσωτερικό χώρο και δωμάτια σε σειρά που έχουν πρόσβαση σε έναν ηλιακό εξώστη (χαγιάτι) προς την πλευρά της αυλής. Το ισόγειο χρησιμοποιήθηκε ως στάβλος και ο όροφος ως κοιτώνες. Είναι ένα από τα 53 χάνια που λειτουργούσαν στην πόλη.
Κτίσμα του 1897 σε λαϊκό ύφος, με επιδράσεις από την αρχιτεκτονική της Βόρειας Θράκης. Διαθέτει κυλινδρικής μορφής σαχνισί, μοναδικό στην Ξάνθη, πολλά παράθυρα και πλακόστρωτη αυλή σε πέντε επίπεδα, απομονωμένη από τον εξωτερικό χώρο. Ήταν ζωγραφισμένο εξωτερικά με παγώνια και άνθη (στα κάτω διάχωρα του σαχνισιού) και εσωτερικά με γοργόνες.
Κτίσμα του 1886, που παρουσιάζει ταυτόχρονα λόγια και παραδοσιακά στοιχεία. Διατηρείται η κτητορική αφιέρωση. Διαθέτει πολλά παράθυρα, που δημιουργούν εξωστρεφή διάθεση, γραπτό και χρωματικό διάκοσμο στις εξωτερικές όψεις, ζωγραφικό διάκοσμο στο γείσο της στέγης και διακοσμημένες σιδεριές στα παράθυρα του ορόφου. Ανήκει σήμερα Ιερά Μητρόπολη Ξάνθης και Περιθωρίου.
Διώροφη κατοικία, κτισμένη στις αρχές του 20ου αιώνα, με λόγια και νεοκλασικά στοιχεία στην οργάνωση των όψεών της. Τυπική οικία των Ρωμιών αστών, που προσβλέπουν στο ελεύθερο ελληνικό κράτος και εμπνέονται από τον νεοκλασικισμό του. Ο συγκεκριμένος τύπος των σιδεριών απαντάται στην Κωνσταντινούπολη και σε όλα τα Βαλκάνια.
Σπίτι λαϊκής αρχιτεκτονικής (Ορφέως και Συληβρίας). Κτίσθηκε στα μέσα του 19ου αιώνα. Κύριο χαρακτηριστικό του είναι τα μεγάλα σαχνισιά που βλέπουν στους δύο δρόμους. Το σπίτι αυτό είναι το παλαιότερο χρονολογημένο σπίτι στη Ξάνθη και φέρει τη χρονολογία 1.
Και η μη ανακαινισμένη παλιά πόλη της Ξάνθης έχει τη δική της ομορφιά.
πολυ καλη η προσπαθεια και η δουλειά σου
ΜΙΚΡΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΞΑΝΘΗΣ
Αυτή ήταν η πρώτη γνωριμία μας με την καταπληκτική παλιά πόλη της Ξάνθης. Εντυπωσιακή από την… πρώτη ματιά.
Και το graffiti είναι μέσα στο πρόγραμμα.
Αν δεν αφιερώσετε τουλάχιστον 3 ώρες από τον πολύτιμο χρόνο σας είναι δύσκολο να γνωρίζεται ικανοποιητικά την υπέροχη παλιά πόλη της Ξάνθης.
Τα δορυφορικά πιάτα δίνουν και παίρνουν στην παλιά πόλη της Ξάνθης είτε Nova είτε για δορυφόρους της τουρκικής τηλεόρασης.
Η παλιά πόλη της Ξάνθης είναι μια ενεργή και ζωντανή πόλη ή μάλλον ένα τμήμα μιας μεγάλης περιφερειακής πόλης. Αυτό σημαίνει πως και το παρκάρισμα είναι μια αναγκαιότητα ακόμη και αν ασχημαίνει την ατμόσφαιρα της αρχιτεκτονικής πανδαισίας.
Χρωματιστά διώροφα σπιτάκια όλο χάρη.
Η παράδοση παράδοση αλλά και η ζέστη το καλοκαίρι κάπως πρέπει να αντιμετωπιστεί.
Χαρακτηριστική κατοικία στην παλιά πόλη της Ξάνθης (δυστυχώς υπό κατεδάφιση) με «σαχνισιά».
Δυστυχώς δύσκολα θα σωθεί αυτό το υπέροχο κτίριο στην παλιά πόλη της Ξάνθης.
Όπως είναι επιπλωμένο…
Υπέροχη θέα από τα ψηλά σημεία της παλιάς πόλης της Ξάνθης.
Υπέροχος διάκοσμος του κάτω μέρους μπαλκονιού στην παλιά πόλη της Ξάνθης.
Αρμονική συνύπαρξη αναρριχητικού φυτού και αστικού περιβάλλοντος.
Σουρεαλιστική εικόνα στην παλιά πόλη της Ξάνθης.
Αρκετά ιδιόρρυθμο τούνελ, δε νομίζετε...
Αυτό είναι το ποτάμι- ρεματιά που οριοθετεί την παλιά πόλη της Ξάνθης.
Άγρυπνος φρουρός της παλιά πόλης της Ξάνθης.
Περασμένα μεγαλεία
και επειδή σιγά σιγά μεσημεριάζει και κάνω και δίαιτα
ας δώσω μια πολή καλή επιλογή για φαγητό στην παλιά πόλη της ξάνθης
Παλαιά Πόλις
http://palaiapolis.net/
καλές τιμές, εγγυημένη ποιότητα, κλασική επιλογή
δεν είναι σίγουρα η μονή καλή επιλογή στην πόλη της ξάνθης αλλά αξίζει
αντε και καλη σας ορεξη
μοιάζει πανέμορφη αυτή η πόλη!!!
συμφωνω απολυτα αν και η πεζοδρομηση πολλων τμηματων της μαλλον εχει αποκλεισει πολλους επισκεπτες της περιοχης!!!
υποδομες χρειαζονται πρωτα και μετα πεζοδρομησεις
αλλα να μαθουμε να περπαταμε και λιγο
εδω πάνε εκδρομη τα καπη και το κοβουν με τα ποδια
και πανε σχολεια και θελουν να φτασουν στα αξιοθεατα με το πουλμαν
μην τυχον και πονεσουν τα ποδια τους
η κουβεντα για το κατα ποσο βοηθαει μια πεζοδρομηση μια πολη ειναι μεγαλη
υπάρχουν ερευνες που εχουν δειξει οτι αν δεν συνοδευτει και απο μια γενναια τονωση των αστικων συγκοινωνιων τοτε εχει τα αντιθετα αποτελεσματα όπως:
- αυξηση της κινησης
- αυξηση της ατμοσφαιρικης ρυπανσης (λόγω του περίμενε)
αρα πρωτα χρειάζονται αλλες παρεμβασεις και στη συνεχεια πεζοδρομήσεις και μοστρα!!!
ΦΑΓΗΤΟ- ΚΑΦΕΣ- ΠΟΤΟ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΞΑΝΘΗΣ
Φαγητό στην παλιά πόλη της Ξάνθης= απόλαυση σε πολύ καλές τιμές.
Το Μπλε Καφέ ένα από τα ομορφότερα στέκια της παλιάς πόλης της Ξάνθης (στα αριστερά).
Πανέμορφος κήπος και ένα πολύ όμορφο, προσιτό μπαρ, εστιατόριο (δοκιμάστε τις δημιουργίες του με κοτόπουλο).
και φετος στο ξανθιωτικο καρναβαλι εγινε πανικος!!!
εγω την προτιμω εκτος καρναβαλιου